Als het toch misgaat
Leerdoel van deze les
Je weet wat je moet doen bij een elektrisch ongeval zonder zelf het tweede slachtoffer te worden.
De eerste reflex is de verkeerde
Iemand hangt aan een geleider en kan niet loslaten. De natuurlijke reactie is toeschieten en trekken. Doe je dat, dan word je onderdeel van hetzelfde stroompad en liggen er twee mensen in plaats van één - en is er niemand meer die kan bellen.
De volgorde is daarom altijd: eerst de stroom weg, dan het slachtoffer.
De volgorde bij een elektrisch ongeval
- Schakel uit. Hoofdschakelaar, de betreffende automaat, of trek de stekker eruit.
Weet daarom vóór je aan het werk gaat waar de hoofdschakelaar zit.
- Kun je niet uitschakelen, duw het slachtoffer of de geleider weg met iets
droogs en isolerends: een houten bezemsteel, een kunststof stoel. Nooit met je handen, nooit met iets van metaal, nooit met iets nats.
- Bel 112. Vermeld dat het om een elektrisch ongeval gaat.
- Controleer bewustzijn en ademhaling. Geen normale ademhaling: start reanimatie
en gebruik een AED zodra die er is. Bij ventrikelfibrilleren is een AED het enige dat werkt.
- Blijf bij het slachtoffer en laat iemand de hulpdiensten opvangen.
Ook zonder zichtbaar letsel naar de spoedeisende hulp
Bij stroomdoorgang door het lichaam kunnen hartritmestoornissen tot uren later optreden, en kan er inwendige weefselschade zijn terwijl de huid nauwelijks een brandplek toont. Iemand die "zich weer prima voelt" moet alsnog medisch beoordeeld worden.
Brandwonden door elektriciteit
Elektrische brandwonden zijn vaak veel dieper dan ze eruitzien: de stroom volgt het weefsel en veroorzaakt schade op de route, niet alleen op het contactpunt. Koel met lauw stromend water, dek steriel af, en verwijder geen kleding die vastzit.
Bij een vlamboogongeval kunnen daarnaast oogletsel door de lichtflits en gehoorschade door de drukgolf optreden. Ook dat moet beoordeeld worden.
Achteraf: melden en leren
Een ongeval of bijna-ongeval hoort gemeld te worden bij je werkgever. Een bijna-ongeval is waardevolle informatie: het is dezelfde keten van gebeurtenissen als een echt ongeval, maar met een gunstige afloop. Wie ze wegwuift, gooit de enige gratis les weg die dit vak te bieden heeft.
Stel jezelf achteraf drie vragen:
- Welke stap in de procedure is overgeslagen of anders uitgevoerd?
- Waarom leek dat op dat moment redelijk?
- Wat verandert er morgen concreet aan mijn werkwijze?
Die derde vraag is de enige die iets oplevert.
Voorbereiding die je nu al kunt treffen
- Weet in elk pand waar je werkt waar de hoofdschakelaar zit, vóórdat je begint.
- Weet of er een AED in de buurt hangt.
- Zorg dat een collega weet waar je bent en wat je doet.
- Overweeg een cursus reanimatie en AED-gebruik. Bij ventrikelfibrilleren is dat
letterlijk het verschil.