Een aardlekstoring lokaliseren
Leerdoel van deze les
Je kunt systematisch bepalen welke groep en welk apparaat een aardlek laat afschakelen.
Eerst: is het één keer of steeds?
Een aardlek die één keer is afgeschakeld en daarna weken normaal functioneert, kan een eenmalige gebeurtenis zijn geweest - een defecte lamp die doorbrandt, een apparaat dat werd ingeschakeld met vocht erin. Een aardlek die herhaaldelijk afschakelt, heeft een structurele oorzaak.
De systematiek: halveren
- Alle groepen achter de aardlek uitschakelen. Aardlek weer inschakelen. Blijft hij
staan? Dan zit de fout in een van de groepen. Schakelt hij direct opnieuw af zonder dat er een groep aanstaat, dan zit de fout in de kast zelf of in de bedrading tussen aardlek en automaten.
- Groepen één voor één inschakelen. Bij welke groep valt hij af? Dat is je
verdachte groep. Ga verder, want er kunnen er meerdere zijn.
- Binnen de verdachte groep: alle verbruikers loskoppelen. Alle stekkers eruit, ook
die je niet verdenkt. Groep weer inschakelen.
- Verbruikers één voor één terugplaatsen tot de aardlek afschakelt.
- Blijft de aardlek afschakelen zonder enige verbruiker? Dan zit de fout in de vaste
installatie. Nu is een isolatiemeting op die groep aan de orde, spanningsloos en met alle verbruikers losgekoppeld (module 7.4).
Waarom je alles loskoppelt en niet alleen het verdachte apparaat
Lekstromen tellen op. Drie apparaten die elk 8 mA lekken - wat op zichzelf niet abnormaal is - komen samen op 24 mA en brengen een 30 mA-aardlek op het randje. Er is dan geen enkel defect apparaat te vinden, want er is er geen. De oplossing is dan herverdelen over meer aardlekken, niet zoeken naar een schuldige.
De gangbare verdachten
| Oorzaak | Herkenbaar aan |
|---|---|
| Vocht in buitenverlichting of tuinaansluiting | Alleen bij of na regen |
| Wasmachine, vaatwasser, boiler | Bij het opwarmen; het verwarmingselement lekt |
| Beschadigde leiding | Na verbouwing, boren of ophangen |
| Vocht in kruipruimte | Seizoensgebonden, na hoge grondwaterstand |
| Te veel apparatuur achter één aardlek | Willekeurig, vaak bij piekgebruik |
| Verkeerd aardlektype bij PV of laadpaal | Sinds de installatie daarvan |
| Defecte aardlek zelf | Schakelt af zonder enige belasting |
Een stroomtang als versneller
Met een stroomtang om de fase en de nul van een groep tegelijk meet je direct de lekstroom van die groep - hetzelfde principe als de aardlek zelf. Zo zie je zonder uitschakelen welke groep de meeste lekstroom veroorzaakt, en of de som in de buurt van 30 mA komt.
Dat scheelt in de praktijk veel uit- en inschakelen, en het maakt het verschil zichtbaar tussen "één defect" en "te veel opgeteld".
Uitleg aan de klant
Bij een storing die blijkt te komen van optellende lekstromen, is de eerlijke uitleg: er is niets kapot, maar er hangt te veel achter één beveiliging, en de oplossing is een herverdeling in de groepenkast. Dat is inhoudelijk een ander gesprek dan "uw wasmachine is defect", en het voorkomt dat de klant onnodig een apparaat vervangt.