Wat een warmtepomp elektrisch vraagt
Leerdoel van deze les
Je kunt uit een typeplaatje of datablad afleiden welk elektrisch vermogen en welke stroom je moet aanhouden.
Opgenomen vermogen versus afgegeven warmte
Op de documentatie van een warmtepomp staan twee getallen die vaak worden verward:
Afgegeven thermisch vermogen - de warmte die het toestel aan de woning levert, bijvoorbeeld 9 kW.
Opgenomen elektrisch vermogen - wat het toestel van jouw installatie vraagt, bijvoorbeeld 3 kW.
Het verschil komt doordat een warmtepomp geen warmte máákt maar warmte verplaatst van buiten naar binnen. De verhouding tussen beide heet de COP (Coefficient of Performance) op een bepaald werkpunt, of de SCOP over een heel seizoen.
Voor jouw kabel en beveiliging telt uitsluitend het opgenomen elektrisch vermogen. De 9 kW warmte is voor de installateur van de verwarming; de 3 kW elektrisch is voor jou.
Lees het typeplaatje, niet de brochure
Op het toestel staat wat je nodig hebt: opgenomen vermogen, nominale stroom, maximale stroom, aanbevolen beveiliging en of het toestel 1-fase of 3-fase is. Die gegevens zijn leidend boven elke vuistregel, en boven wat de leverancier aan de telefoon zegt.
Wat het opgenomen vermogen niet is
Er zijn drie situaties waarin de werkelijke stroom hoger is dan de nominale waarde:
1. Inschakelstroom. Het moment waarop de compressor start. Bij oudere, direct startende compressoren loopt dat op tot een veelvoud van de bedrijfsstroom. Moderne toestellen met een frequentieregelaar (inverter) starten zacht en hebben daar veel minder last van - een van de belangrijkste redenen dat inverters de standaard zijn geworden.
2. Elektrisch bijverwarmingselement. Veel warmtepompen hebben een elektrisch element voor koude dagen, voor de tapwaterbereiding of voor de legionellacyclus. Dat element van bijvoorbeeld 3 of 6 kW komt bovenop het compressorvermogen. Het maximale opgenomen vermogen ligt daardoor fors hoger dan het nominale.
3. Ontdooicyclus. Bij een lucht-waterwarmtepomp vriest de buitenunit bij bepaalde temperaturen aan en draait het proces tijdelijk om. Dat gaat gepaard met een afwijkend verbruikspatroon.
Reken daarom altijd met de maximale opgenomen stroom uit de documentatie, niet met het nominale bedrijfspunt.
1-fase of 3-fase
| 1-fase | 3-fase | |
|---|---|---|
| Typisch tot | ongeveer 5 à 7 kW opgenomen | daarboven |
| Voordeel | Eenvoudiger, past bij bestaande woningen | Lagere stroom per fase, minder spanningsdip bij starten |
| Aandachtspunt | Zware belasting op één fase | Faseverdeling in de kast opnieuw bekijken |
Bij een 1-fase warmtepomp op een woning met een 1×35 A-aansluiting wordt de gelijktijdigheid al snel het knelpunt. Zie les 9.6.
De vraag die je stelt vóórdat er iets besteld wordt
- Wat is het maximale opgenomen vermogen, inclusief bijverwarming?
- 1-fase of 3-fase, en welke aansluitwaarde heeft de woning?
- Welke beveiliging en welk aardlektype schrijft de fabrikant voor?
- Hoe lang wordt de leiding naar de buitenunit?
- Is er ruimte in de groepenkast, en op welke fase?
Wie deze vijf vragen stelt vóór de levering, voorkomt de situatie waarin het toestel op de stoep staat en de installatie het niet aankan.