Afgiftesystemen combineren en koppelen aan de warmtebron
Leerdoel van deze les
Je kunt uitleggen hoe je radiatoren en vloerverwarming combineert en wat ketel of warmtepomp daarvan verwacht.
Radiatoren en vloerverwarming op een ketel
Veel woningen hebben radiatoren op de verdieping en vloerverwarming in een aanbouw of begane grond, of krijgen vloerverwarming toegevoegd bij een verbouwing terwijl de bestaande radiatoren blijven staan. Dat kan op een ketel, maar niet zomaar op dezelfde leiding.
Intergas biedt hiervoor bijvoorbeeld een driewegklepset die de installatie opsplitst in een hogetemperatuurzone (de radiatoren, op de temperatuur die de ketel aanstuurt) en een laagtemperatuurzone (de vloerverwarming, op een lagere temperatuur). Een aanlegsensor bewaakt de laagtemperatuurzone en schakelt de brander uit als de veiligheidstemperatuur wordt overschreden.
Twee temperaturen, twee zones, nooit rechtstreeks aftakken
Radiatoren en vloerverwarming vragen elk hun eigen temperatuur. Vloerverwarming rechtstreeks aftakken van de radiatoraanvoer, zonder mengunit, geeft een te hoge temperatuur in de vloer: dat overschrijdt zowel de constructiegrens van het vloersysteem als de toegestane oppervlaktetemperatuur (les 7.3 en 7.4).
Mengen tegenover directe aansluiting
De radiatorzone kan rechtstreeks op de ketelaanvoer blijven werken (eventueel begrensd door de ketelinstelling of een stooklijn). De vloerverwarmingszone loopt altijd via een mengverdeler die de temperatuur omlaag mengt naar het niveau dat de vloer verdraagt (les 7.4). Er is dus geen keuze tussen mengen of direct aansluiten voor de vloerverwarming: mengen is de enige juiste optie zodra de warmtebron warmer werkt dan de vloer toestaat. Directe aansluiting is alleen mogelijk als de hele installatie al op de lage temperatuur van de vloerverwarming werkt, bijvoorbeeld bij een warmtepomp die overal laag genoeg stookt.
Wat een warmtepomp of hybride systeem vraagt
Een warmtepomp levert het meeste rendement bij een lage aanvoertemperatuur: Vaillant noemt vloerverwarming het meest efficiënte afgiftesysteem, omdat daar maar ongeveer 35 graden watertemperatuur voor nodig is. Klassieke radiatoren die op hoge temperatuur zijn ontworpen, vragen een hogere aanvoertemperatuur dan optimaal is voor een warmtepomp: de warmtepomp moet dan harder werken, wat het rendement (de COP) verlaagt.
Bij een lagere aanvoertemperatuur moet ook het waterdebiet omhoog om hetzelfde vermogen te leveren (les 7.2 en 7.4), wat kan betekenen dat bestaande leidingdiameters te klein worden voor de nieuwe situatie. Dat is een reden om bij het combineren van systemen niet alleen naar de radiator of de vloer te kijken, maar naar de installatie als geheel: pomp, leidingen en debiet moeten meegroeien.
Vaillant noemt ventilo-convectoren als alternatief voor radiatoren bij een warmtepomp: die kunnen in de zomer ook actief koelen, wat een gewone radiator niet kan. Dat maakt ze een overweging bij een volledig elektrische warmtepomp, waar koeling soms gewenst is.
Praktijkgeval: uitbreiding met vloerverwarming
Een woning heeft radiatoren op de bovenverdieping, aangesloten op een bestaande HR-ketel. Bij een aanbouw met vloerverwarming op de begane grond wordt gekozen voor een driewegklepset zoals bij Intergas: de radiatorzone blijft op de bestaande instelling werken, de nieuwe vloerverwarmingszone krijgt een eigen mengverdeler die de temperatuur naar het niveau van de vloer brengt, bewaakt door een aanlegsensor. Komt er later een hybride warmtepomp bij, dan verandert er niets aan deze zone-indeling: de warmtepomp of de ketel levert het water op de temperatuur die de radiatorzone nodig heeft, en de mengverdeler blijft de vloerverwarmingszone op zijn eigen, lagere temperatuur houden.
Verdieping: wat als de hele woning naar lage temperatuur overgaat?
Gaat de hele installatie (ook de radiatorzone) naar een temperatuur die de vloerverwarming ook aankan, dan kan de aparte laagtemperatuurzone met mengverdeler in principe vervallen: de hele installatie werkt dan op een temperatuur die overal past. Dat is precies wat een goed voorbereide overstap naar een volledig elektrische warmtepomp betekent: niet alleen de warmtebron vervangen, maar het hele afgiftesysteem laten passen bij één lage temperatuur.
Video's bij deze les
Beeldmateriaal van derden, als aanvulling. Oudere of buitenlandse video's kunnen andere data of regels noemen: de les volgt de actuele Nederlandse bronnen.
Test jezelf
Beantwoord de vragen om te merken of de stof zit. Na elk antwoord zie je de uitleg, ook als je het goed had.
1. Waarom kan vloerverwarming niet zomaar worden aangesloten op de aanvoerleiding van bestaande radiatoren die op hoge temperatuur werken?
2. Een driewegklepset (voorbeeld: Intergas) splitst een installatie in een hogetemperatuurzone en een laagtemperatuurzone. Welke onderdelen horen bij de laagtemperatuurzone?
3. Waarom noemt Vaillant vloerverwarming het meest efficiënte afgiftesysteem voor een warmtepomp?
4. Wat gebeurt er met het benodigde debiet als een installatie overstapt naar een lagere aanvoertemperatuur, bij gelijk vermogen?
5. Welk voordeel heeft een ventilo-convector ten opzichte van een gewone radiator bij een volledig elektrische warmtepomp?
6. Een woning krijgt naast de bestaande radiatoren een nieuwe vloerverwarmingszone. Wat is de juiste volgorde van redeneren voor de aansluiting op de warmtebron?
Voordat je verdergaat
Flashcards uit deze les
Deze les levert 7 kaarten op. Zodra je de les afrondt, komen ze terug in je herhaalschema: kaarten die je goed weet steeds later, kaarten die je mist al de volgende dag.