Vloerverwarming: verdeler, regeling en aanvoertemperatuur

Wat de verdeler doet

De verdeler van een vloerverwarmingssysteem verdeelt het aangevoerde water gericht over de aangesloten kringen (de afzonderlijke buiscircuits die elk een deel van de vloer verwarmen). Op de aanvoerbalk zitten debietmeters waarmee de installateur het debiet per kring instelt, afhankelijk van het vermogen dat die kring moet leveren en het gewenste temperatuurverschil tussen aanvoer en retour. Sommige verdelers doen dat automatisch: de Rehau Easyflow-verdeler heeft bijvoorbeeld zelfregelende inserts die de balancering tussen kringen zelf uitvoeren, in plaats van dat de installateur elke kring met de hand instelt.

Verdelers verschillen ook in schaal en uitvoering. Rehau levert onder meer de HKV-D-verdeler voor maximaal 12 groepen met flowmeter, de modulaire 3001 ESP-verdeler met optionele automatische flowregeling, en de RAUTHERM SPEED HKV-D P: een pomploze verdeler met insteekfittingen die door zijn compacte bouw ongeveer 15 cm inbouwhoogte bespaart. Dit zijn voorbeelden van dit merk: andere fabrikanten hebben vergelijkbare, maar niet identieke producten.

Mengklep en pompgroep: van ketelwater naar vloertemperatuur

Een cv-ketel werkt vaak op een hogere temperatuur (Rehau noemt als voorbeeld ongeveer 80 graden) dan een vloer verdraagt. Daarom is bij een hogetemperatuurbron een mengverdeler met een eigen pomp nodig: die mengt het hete aanvoerwater met retourwater van de vloerverwarming tot de lagere temperatuur die de vloer nodig heeft. Rehau noemt voor een van zijn verdelersystemen een maximale aanvoertemperatuur naar de vloer van niet hoger dan 50 graden, vanwege de constructie van het systeem.

Let op het verschil tussen twee grenzen die makkelijk worden verward: de maximale aanvoertemperatuur van het water naar de vloer (een grens die per fabrikant en systeem verschilt, hier 50 graden als voorbeeld) is niet hetzelfde als de maximale oppervlaktetemperatuur van de afgewerkte vloer (ongeveer 29 graden in de verblijfszone, les 7.3). Het watertemperatuur ligt hoger dan de vloertemperatuur die je voelt, omdat de opbouw (dekvloer, afwerking) de temperatuur naar het oppervlak verlaagt.

Uponor levert bijvoorbeeld pompgroepen (voorbeeld: Fluvia Move) met een driewegmengklep met 230 V-motoraandrijving en een geregelde circulatiepomp, die de aanvoertemperatuur naar de vloerverwarming weersafhankelijk regelen: bij een lagere buitentemperatuur mengt de klep een iets hogere aanvoertemperatuur bij.

Kamerregeling

Naast de aanvoertemperatuur kan elke ruimte een eigen kamerregeling krijgen. Uponor T-Push-12-pompgroepen hebben bijvoorbeeld een ingebouwde ruimtetemperatuurregeling voor kleine systemen en renovaties, uitbreidbaar met een kamerthermostaat per ruimte. Rehau-verdelers zijn standaard uitgerust met een pompgroep, een thermostaatknop met sensor en een balanceerventiel of een terugslagklep tussen aanvoer en retour; er zijn ook varianten met een thermostaatventiel en een zonemotor waarmee een kring per ruimte apart aan en uit kan worden gezet. Welke uitvoering nodig is, hangt af van of elke ruimte een eigen kamerthermostaat krijgt of dat de hele vloer als één zone wordt geregeld.

Kringlengtes en debiet per kring

Bij vloerverwarming is het temperatuurverschil tussen aanvoer en retour per kring meestal klein: kleiner dan bij een radiatorcircuit, dat vaak op ongeveer 20 K wordt ontworpen (les 3.6). Met de debietformule (debiet in l/h is vermogen in W gedeeld door 1,163 keer delta T in K) geeft een klein delta T bij een gelijk vermogen een groter benodigd debiet dan bij een radiatorcircuit.

Rekenvoorbeeld: een kring verwarmt een ruimte van ongeveer 15 m2 met een geschat vermogen van 750 W. Neem als aanname een delta T van 5 K (een typische, kleinere waarde voor vloerverwarming; controleer bij een echt ontwerp altijd de opgave van de fabrikant van het gekozen systeem):

Debiet = 750 / (1,163 x 5) = ongeveer 129 l/h

Vergelijk dat met een radiatorcircuit van hetzelfde vermogen op een delta T van 20 K: 750 / (1,163 x 20) = ongeveer 32 l/h. Bij hetzelfde vermogen vraagt de vloerverwarmingskring dus ongeveer vier keer zoveel debiet als het radiatorcircuit, precies omdat het delta T vier keer zo klein is.

Sluit je een vloerverwarmingsverdeler met een eigen pomp aan op de ketel, zorg dan voor een hydraulisch neutrale aansluiting: is die er niet, dan kan er ongewenste circulatie over het ketelcircuit ontstaan, ook als er geen warmtevraag is. Het daadwerkelijk instellen van het debiet per kring (inregelen) hoort bij het onderwerp van module 14: hier gaat het om wat de verdeler en de kring zijn, niet om de inregelprocedure zelf.

Video's bij deze les

Beeldmateriaal van derden, als aanvulling. Oudere of buitenlandse video's kunnen andere data of regels noemen: de les volgt de actuele Nederlandse bronnen.