Afvoer en luchttoevoer ontwerpen
Leerdoel van deze les
Je kunt controleren of de afvoer en luchttoevoer binnen de toegestane lengte en weerstand van het toestel blijven.
De optelsom: recht plus vervangend
Module 4 en 8 hebben je de toesteltypen, materialen en montagevoorschriften van rookgasafvoer- en luchttoevoersystemen al gegeven. Bij het ontwerpen komt daar één rekenstap bij: controleren of de gekozen route past binnen de maximale lengte die de fabrikant voor dat toestel en die diameter toestaat.
Elke bocht of knie in een kanaal kost extra weerstand. Fabrikanten drukken dat uit als een vervangende (equivalente) lengte: hoeveel meter rechte leiding dezelfde weerstand geeft als die bocht. Die vervangende lengte hangt af van de diameter van het kanaal: bij een grotere diameter is de vervangende lengte van een bocht van 90 graden groter.
Tel de bochten mee als extra meters, niet als een detail
Een route "lijkt" kort als je alleen de rechte leiding meet. Reken elke bocht om naar zijn vervangende lengte en tel die op bij de rechte lengte, voor je de uitkomst tegen de maximale lengte van de fabrikant controleert.
De controle is een optelsom:
Totale vervangende lengte = som van de rechte leidingdelen + som van de vervangende lengte van elke bocht
Is die uitkomst hoger dan de maximaal toegestane lengte uit de fabrikanttabel, dan is een grotere diameter, een kortere route of minder bochten nodig.
Een te lang of te veel bochtig kanaal is geen kosmetisch probleem
Een kanaal dat de maximale (vervangende) lengte overschrijdt, geeft de ventilator van het toestel te veel weerstand. Het toestel kan dan onvoldoende verbrandingslucht krijgen of de rookgassen niet meer volledig afvoeren, met een verhoogd risico op onvolledige verbranding en koolmonoxide. Overschrijd de maximale lengte uit de installatiehandleiding daarom nooit, ook niet "voor deze keer".
Rekenvoorbeeld: past deze route?
Voor een Intergas Kombi Kompakt HRE 24/18 A geldt voor het concentrische systeem met een horizontale geveluitmonding een maximaal toegestane lengte van 100 m (inclusief de dubbelpijpsdoorvoer), voor de HRE 28/24 A 85 m en voor de HRE 36/30 A 80 m. Dit zijn voorbeelden van dit merk en model bij deze diameter: elk toestel, systeem en diameter heeft een eigen tabel, altijd te controleren in de bijbehorende installatiehandleiding.
Stel een route van 6 m rechte leiding, twee bochten van 90 graden en één bocht van 45 graden. Neem als voorbeeldwaarden (controleer altijd de tabel van het gekozen systeem): een vervangende lengte van 3,1 m voor een bocht van 90 graden en 1,5 m voor een bocht van 45 graden bij deze diameter.
| Onderdeel | Lengte |
|---|---|
| Rechte leiding | 6,0 m |
| 2 x bocht 90 graden (2 x 3,1 m) | 6,2 m |
| 1 x bocht 45 graden | 1,5 m |
| Totale vervangende lengte | 13,7 m |
Bij een maximum van 100, 85 of 80 m (afhankelijk van het model) zit deze route ruim binnen de norm. Bij een lange route met veel bochten, bijvoorbeeld door een schacht met meerdere richtingsveranderingen, kan de optelsom wel dicht bij het maximum komen: dan is deze controle geen formaliteit meer maar de reden om de route aan te passen.
Verdieping: waarom je niet zomaar "het zal wel passen" mag denken
Een enkele bocht lijkt weinig voor te stellen, maar de vervangende lengte van een paar bochten samen kan al net zoveel wegen als enkele meters rechte leiding. Bij een grotere diameter is de vervangende lengte van een bocht bovendien groter dan bij een kleine diameter: een grotere diameter geeft dus niet automatisch meer marge voor bochten.
Wat je vastlegt
Leg per project vast: het gekozen toestel, systeem en diameter, de maximaal toegestane lengte uit de handleiding, en de optelsom van rechte en vervangende lengte voor de werkelijk gekozen route. Wijzigt de route later (bijvoorbeeld een extra bocht om een balk te ontwijken), dan reken je de optelsom opnieuw.
Video's bij deze les
Beeldmateriaal van derden, als aanvulling. Oudere of buitenlandse video's kunnen andere data of regels noemen: de les volgt de actuele Nederlandse bronnen.
Test jezelf
Beantwoord de vragen om te merken of de stof zit. Na elk antwoord zie je de uitleg, ook als je het goed had.
1. Wat is de vervangende (equivalente) lengte van een bocht in een rookgasafvoer- of luchttoevoerkanaal?
2. Een route heeft 8 m rechte leiding en drie bochten van 90 graden met elk een vervangende lengte van 3,0 m. Wat is de totale vervangende lengte?
3. Waarom overschrijdt een te lang of te bochtig afvoerkanaal geen kosmetisch probleem, maar een veiligheidsrisico?
4. Klopt de bewering "een grotere kanaaldiameter geeft altijd meer marge voor extra bochten"?
5. Een monteur voegt na de eerste berekening nog een extra bocht toe om een balk te ontwijken. Wat is de juiste vervolgstap?
Voordat je verdergaat
Flashcards uit deze les
Deze les levert 6 kaarten op. Zodra je de les afrondt, komen ze terug in je herhaalschema: kaarten die je goed weet steeds later, kaarten die je mist al de volgende dag.