De wet: wie mag wat aan een gasverbrandingstoestel
Leerdoel van deze les
Je kunt uitleggen welke wettelijke eisen gelden voor werk aan gasverbrandingstoestellen en welke werkzaamheden onder de certificeringsplicht vallen.
De "Gasketelwet" bestaat niet
Iedereen zegt "de Gasketelwet", maar een wet met die titel is er niet. Het is een bijnaam voor het CO-stelsel: een samenhangend geheel van een wet, een algemene maatregel van bestuur, ministeriële regelingen en certificatieschema's. Kijk je de stukken na, dan zie je dit:
| Wanneer | Wat |
|---|---|
| 26 juni 2019 | Wet tot wijziging van de Woningwet: het stelsel van certificering wordt geïntroduceerd (Stb. 2019, 383) |
| 14 september 2020 | Besluit dat Bouwbesluit 2012 en Bbl aanpast en de regels uitwerkt (Stb. 2020, 348) |
| 1 oktober 2020 | Het stelsel treedt in werking |
| 1 april 2023 | Het verbod om zonder certificaat te werken gaat in. Eerder uitgesteld: van 1 april 2022 naar 1 januari 2023 en daarna naar 1 april 2023, omdat de schema's en certificerende instellingen te laat klaar waren |
| 1 januari 2024 | Met de Omgevingswet staat het verbod in art. 6.45 Bbl (Besluit bouwwerken leefomgeving) |
Als je iemand hoort zeggen "verplicht sinds 2023", klopt dat dus voor het verbod, niet voor het stelsel.
Wat art. 6.45 Bbl zegt
- Lid 1: aan de regels moet worden voldaan door degene die het werk uitvoert én door degene die het laat uitvoeren. De opdrachtgever (bewoner, VvE, verhuurder) is dus zelf ook verantwoordelijk.
- Lid 2: vier werkzaamheden aan een gebouwgebonden gasverbrandingstoestel en de voorzieningen voor verbrandingsluchttoevoer en rookgasafvoer mogen alleen door een certificaathouder: installeren, repareren, onderhouden, en in bedrijf stellen en vrijgeven.
- Lid 3: het verbod geldt niet voor stookinstallaties boven 100 kW (die vallen onder een keuringsregime) en niet voor werkzaamheden voor het verkrijgen van een certificaat, zoals de praktijktoets.
Voor welke toestellen geldt het?
Het verbod geldt voor gebouwgebonden gasverbrandingstoestellen voor ruimteverwarming en/of warm tapwater tot 100 kW nominaal vermogen: cv-ketels, geisers, gasboilers, moederhaarden, gas-sfeerhaarden en gaskachels, samen met de luchttoevoer en rookgasafvoer, ook collectieve systemen. Het gaat om gas dat uit koolstofverbindingen bestaat, zoals aardgas en propaan.
Buiten het verbod vallen gasfornuizen en kooktoestellen, losse niet-gebouwgebonden voorzieningen (heteluchtkanonnen, terraskachels) en toestellen in vaartuigen, voertuigen en caravans. De voorschriften van de fabrikant en de normen blijven daar wel gelden.
Wat mag wel en wat niet zonder certificaat
| Mag ook zonder certificaat | Mag niet zonder certificaat |
|---|---|
| Resetknop gebruiken | Een toestel installeren, repareren of onderhouden |
| Cv-water bijvullen | Een toestel in bedrijf stellen |
| Stekker eruit halen, batterijen vervangen | Een rookgasafvoer aanleggen, aanpassen of repareren |
| Timer of thermostaat instellen | De rookgasafvoer (tijdelijk) losnemen of terugplaatsen, bijvoorbeeld bij dakwerk |
| Een radiator ontluchten |
Werk aan gasleidingen, expansievaten en radiatoren valt niet onder het verbod, maar moet natuurlijk wel aan de geldende voorschriften voldoen. Let op dat BRL 6000-25 bij het installeren of vervangen van een toestel wel een lekdichtheidsbeproeving van de gasleiding eist: dat is een schema-eis boven de wet.
Ook de bewoner mag het niet
De verbodsbepaling geldt ook voor bewoners en eigenaren die hun eigen toestel willen onderhouden of repareren. Dat is vaak de eerste vraag die klanten stellen: leg het uit zonder betuttelend te zijn. Het losnemen of terugplaatsen van een rookgasafvoer tijdens bouwwerk, zonder installateur, is volgens de TloKB een terugkerende aanleiding voor incidenten.
Handhaving
De gemeente is het bevoegd gezag en handhaaft op het verbod (soms via de omgevingsdienst). Ze kan zich richten tot zowel de installateur als de bewoner of eigenaar die het werk liet uitvoeren. Bestuursrechtelijk zijn dat een last onder dwangsom of bestuursdwang, en het verbieden van het gebruik van een toestel dat te veel CO produceert. Strafrechtelijk loopt de handhaving via de Wet op de economische delicten, waarbij ook de opdrachtgever strafbaar is.
Een vast boetebedrag voor "werken zonder certificaat" staat niet in de bronnen die we hebben nagelopen. Bedragen die je op internet ziet, zijn vaak niet te herleiden naar de wet.
De TloKB handhaaft niet zelf op ongecertificeerd werk. Zij houdt namens de minister toezicht op het stelsel: aanwijzing van certificatieschema's en instellingen en het openbare register van certificaathouders.
Video's bij deze les
Beeldmateriaal van derden, als aanvulling. Oudere of buitenlandse video's kunnen andere data of regels noemen: de les volgt de actuele Nederlandse bronnen.
Test jezelf
Beantwoord de vragen om te merken of de stof zit. Na elk antwoord zie je de uitleg, ook als je het goed had.
1. Sinds wanneer geldt het verbod om zonder certificaat aan gasverbrandingstoestellen te werken?
2. Tot welk vermogen geldt het verbod voor een gebouwgebonden gasverbrandingstoestel?
3. Een bewoner wil zelf iets aan zijn cv-ketel doen. Wat mag hij zonder certificaat?
4. Een aannemer haalt tijdens dakwerk tijdelijk de rookgasafvoer van een ketel los en zet hem terug. De aannemer is niet gecertificeerd. Wat klopt?
5. Wie kan er strafbaar zijn als een niet-gecertificeerd bedrijf werk aan een cv-ketel uitvoert?
6. Wie handhaaft in de praktijk het verbod op werken zonder certificaat?
Voordat je verdergaat
Flashcards uit deze les
Deze les levert 6 kaarten op. Zodra je de les afrondt, komen ze terug in je herhaalschema: kaarten die je goed weet steeds later, kaarten die je mist al de volgende dag.