Vakmanschap CO: profielen, examen en verlenging
Leerdoel van deze les
Je kent de profielen, de opbouw van het theorie- en praktijkexamen en de eisen voor verlenging.
Wat het Bewijs van Vakmanschap CO is
Het Bewijs van Vakmanschap CO is persoonsgebonden en vijf jaar geldig. Wie namens een certificaathouder een gasverbrandingsinstallatie in bedrijf stelt, moet het hebben. Na het examen komt het bewijs binnen twee weken in de Vakpaspoort-app te staan en de geldigheid is te controleren in het Centraal Register Techniek.
Wie doet wat? Vakmanschap Techniek is de exameninstelling die het bewijs afgeeft. De Vakbekwaamheidscommissie stelt het examenproduct vast en InstallQ accrediteert de instellingen die examens mogen afnemen. Opleiden en examineren zijn gescheiden: een opleider (zoals Techniek Helden, IW, Wasco of ROVC) bereidt je voor, maar het examen doe je bij een geaccrediteerde instelling. Deze cursus is een voorbereiding en geen examen.
De zes profielen
| Profiel | Niveau |
|---|---|
| Monteur Service & Onderhoud | 2 |
| Eerste Monteur Service & Onderhoud | 3 |
| Monteur Werktuigkundige Installatie | 2 |
| Eerste Monteur Werktuigkundige Installatie | 3 |
| Monteur Werktuigkundige Installatie & Service en Onderhoud | 2 |
| Eerste Monteur Werktuigkundige Installatie & Service en Onderhoud | 3 |
De monteur controleert en onderhoudt toestellen (service) of installeert nieuwe toestellen en legt de afvoer aan (installatie). De eerste monteur controleert daarnaast werk van anderen en beheert gasinstallaties (service), of ontwerpt en berekent en legt de rookgasafvoer in gestapelde bouw aan (installatie). Een zzp'er kiest altijd een eerste-monteurprofiel. Wie een mbo-opleiding heeft afgerond, heeft in een aantal gevallen automatisch gelijkstelling, maar niet in alle: check de diplomalijst.
Persoon en bedrijf zijn twee aparte bewijzen
Jij haalt het Bewijs van Vakmanschap CO: persoonsgebonden en vijf jaar geldig. Het bedrijf waarvoor je werkt (of jijzelf als zzp'er) heeft daarnaast een bedrijfscertificaat, zie les 1.4. Het een maakt het ander niet overbodig.
De route in zes stappen
- Profielkeuze (met de profielkeuzehulp)
- Voorbereiding, met een gratis zelftest
- Aanmelden en betalen
- Theorietoets
- Aanmelden voor het praktijkexamen (alleen na een gehaalde theorietoets)
- Registratie in het Vakpaspoort
De theorietoets
De theorietoets wordt digitaal gemaakt op een zelfgekozen plek en moment, duurt ongeveer anderhalf uur, moet in één keer worden afgemaakt en geeft direct de uitslag. In 2026 kostte de toets EUR 95 excl. btw. De slaagnorm (cesuur) is 70%.
De officiële toetsmatrijs van de Vakbekwaamheidscommissie (versie 15 juli 2019) verdeelt de vragen over negen onderwerpen. Het aantal vragen verschilt per profiel:
| Onderwerp | Mon. WI | 1e WI | Mon. SO | 1e SO | Mon. WI+SO | 1e WI+SO |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 Algemene basiskennis | 5 | 7 | 5 | 7 | 5 | 7 |
| 2 Signaleren en melden onveilige situatie CO | 3 | 3 | 2 | 3 | 3 | 3 |
| 3 Ontwerpen en beoordelen opstellingsruimte | 7 | 9 | 7 | 9 | 7 | 9 |
| 4 Rookgasafvoerleidingen aanleggen | 8 | 11 | - | - | 7 | 5 |
| 5 Rookgasafvoer in gestapelde bouw | - | 7 | - | - | - | 5 |
| 6 Rookgasafvoer controleren en adviseren | - | - | 4 | 11 | 3 | 6 |
| 7 Gasverbrandingstoestel installeren | 5 | 6 | - | - | 5 | 6 |
| 8 Onderhoud toestellen en rookgasafvoer | - | - | 10 | 13 | 8 | 12 |
| 9 CO-melder adviseren, plaatsen, controleren | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| Totaal | 30 | 45 | 30 | 45 | 40 | 55 |
WI staat voor Werktuigkundige Installatie, SO voor Service en Onderhoud. Als kennisbronnen noemt de matrijs onder meer de fabrikantvoorschriften, NEN 1078, NEN 8078, NEN 2757, NEN 1087, NPR 3378, Het Nieuwe Beugelen en het Bbl.
Controleer de actualiteit
Deze matrijs is de enige openbare bron voor de vraagaantallen; de site van Vakmanschap Techniek publiceert ze niet. Vraag bij je opleider of bij de helpdesk van Vakmanschap Techniek of de aantallen en de vraagvorm nog kloppen voor jouw toets. De verdeling over onderwerpen laat in elk geval goed zien waar het zwaartepunt ligt: opstellingsruimte, rookgasafvoer, installeren en onderhoud.
De zelftest is gratis, digitaal en onbeperkt te herhalen. Volgens de matrijs telt hij 15 vragen (enkelvoudige profielen) of 20 vragen (gecombineerde profielen) met dezelfde cesuur van 70%. Wie de zelftest niet haalt, heeft nog niet genoeg kennis voor de theorietoets.
Het praktijkexamen
Voor het praktijkexamen moet de theorietoets gehaald zijn. Je betaalt vooraf, brengt een geldig identiteitsbewijs mee, en brengt zelf de juiste, goedgekeurde meetinstrumenten en het gereedschap mee. De praktijklocatie levert de opstelling en de materialen.
Volgens de richtlijnen praktijkexamen (versie 03, juli 2019) duurt het examen voor één profiel maximaal een dagdeel van 4 uur, inclusief eindgesprek en rapportage. Gecombineerde profielen duren ongeveer een dag. Je krijgt een concrete werksituatie: een installatie-opdracht, een onderhoudsopdracht, of beide. De assessor speelt de klant. Het examen bestaat uit voorbereiding, werkuitvoering en nazorg, en sluit af met een eindgesprek over een onveilige situatie en enkele theorievragen. Het oordeel wordt vastgelegd in een examenportfolio. Het resultaat is bindend, een nieuw praktijkexamen betaal je opnieuw.
Verlengen
Het bewijs verloopt na vijf jaar. Verlengen kan vanaf zes maanden voor de einddatum: eerst de verplichte online module Basiskennis Opfrisser, daarna een theorietoets van maximaal 120 minuten bij een geaccrediteerde examenorganisatie. Er is geen praktijkexamen. Het volledige pakket kostte in 2026 EUR 275 excl. btw. Slaag je, dan wordt het bewijs automatisch vijf jaar verlengd.
Na de einddatum mag je niet meer werken
Is je bewijs verlopen, dan mag je geen werk meer doen waarvoor het bewijs is vereist en moet je het volledige initiële traject (theorietoets én praktijkexamen) opnieuw doen. Zet je einddatum dus in je agenda en begin ruim op tijd met verlengen.
Video's bij deze les
Beeldmateriaal van derden, als aanvulling. Oudere of buitenlandse video's kunnen andere data of regels noemen: de les volgt de actuele Nederlandse bronnen.
Test jezelf
Beantwoord de vragen om te merken of de stof zit. Na elk antwoord zie je de uitleg, ook als je het goed had.
1. Hoe lang is het Bewijs van Vakmanschap CO geldig?
2. Wat is de rol van InstallQ bij het examen Vakmanschap CO?
3. Welke slaagnorm (cesuur) hanteert de theorietoets volgens de toetsmatrijs?
4. Welk onderwerp weegt volgens de matrijs het zwaarst in de theorietoets voor een Eerste Monteur Service en Onderhoud?
5. Je bewijs is een maand geleden verlopen. Wat moet je doen om weer te mogen werken?
6. Wie speelt bij het praktijkexamen de klant?
Voordat je verdergaat
Flashcards uit deze les
Deze les levert 7 kaarten op. Zodra je de les afrondt, komen ze terug in je herhaalschema: kaarten die je goed weet steeds later, kaarten die je mist al de volgende dag.