Slijtdelen en vervangen
Leerdoel van deze les
Je kunt slijtdelen herkennen, de juiste onderdelen kiezen en ze vervangen volgens de fabrikant.
Slijtdelen zijn geen keuze, maar een lijst per merk
Sommige onderdelen zijn er om na een bepaalde tijd te worden vervangen: ze slijten door de omstandigheden waarin ze werken (hitte, vonkoverslag, condens). Welke onderdelen dat zijn en na hoeveel tijd, verschilt per fabrikant. Nefit vervangt bij de ProLine NxT de branderpakkingen elke 2 jaar. ATAG vervangt bij de XL de ontstekingselektrode minimaal elke 4 jaar. Remeha vervangt bij de Calenta Ace de ionisatie- of ontstekingselektrode bij minder dan 3 microampere of bij zichtbare beschadiging. Vaillant vervangt de regelelektrode minimaal na 5 jaar of 20.000 bedrijfsuren, welke waarde het eerst wordt bereikt. Wat de garantie van een fabrikant juist uitsluit, is ook een aanwijzing: Intergas sluit de ontsteek- en ionisatiepen, de glaszekering en de ontluchter uit van zijn garantie, precies omdat dat de onderdelen zijn die door gebruik verslijten.
Slijtdelen leer je niet uit je hoofd, je zoekt ze op
De grens waarbij je een elektrode vervangt (microampere, jaren, bedrijfsuren) verschilt per merk en model. Ga altijd na wat de fabrikant van het toestel dat voor je hangt, voorschrijft.
Alleen originele of gelijkwaardige onderdelen
Bij onderhoud gebruik je uitsluitend onderdelen die door de fabrikant zijn voorgeschreven, of die minstens gelijkwaardig zijn aan de originele (gereviseerde onderdelen inbegrepen). Dit is een bovenwettelijke eis van de BRL 6000-25, en Intergas en ATAG vragen dit ook expliciet in hun eigen handleiding. Een "bijna passend" onderdeel van onbekende herkomst is dus geen optie, ook niet als het net zo goedkoop en snel beschikbaar is.
Wat een aanhaalmoment met veiligheid te maken heeft
Bij het terugplaatsen van een onderdeel is niet alleen welk onderdeel je gebruikt van belang, maar ook hoe vast je het aandraait. Vaillant schrijft voor de ecoTEC plus VHR vaste aanhaalmomenten voor: de vier branderflensmoeren kruiselings op 6 Nm, de gasblok-wartelmoer met nieuwe afdichting op 40 Nm (of als alternatief 15 Nm plus nog 60 graden verder), de ontstekings- en regelelektrode elk met twee nieuwe schroeven op 3 Nm. Dit zijn de waarden van dit ene merk en model: een ander toestel heeft eigen aanhaalmomenten, die je opzoekt in de handleiding in plaats van uit je hoofd aan te draaien. Te los aandraaien geeft een lekkage van gas of verbrandingsgas, te vast beschadigt de schroefdraad of de afdichting. Beide elektroden mag je bovendien alleen op het keramische deel aanraken; reinigen van de elektrode is uitdrukkelijk verboden, bij twijfel vervang je hem.
Rekenvoorbeeld: welke elektrode vervang je wel, welke niet?
Je meet bij een Remeha Calenta Ace op vollast 3,4 microampere en op laaglast 2,4 microampere. De grens van Remeha is 3 microampere, gemeten in vol- en laaglast. De laaglastwaarde ligt eronder, dus voldoet het toestel niet aan de eis, ook al is de vollastwaarde in orde. Je vervangt de elektrode volgens het voorschrift van de fabrikant, en zoekt daarna ook uit waarom de stroom laag is (bijvoorbeeld vervuiling of een slechte aarding), in plaats van alleen het onderdeel te wisselen en verder te gaan.
Een offeranode: alleen nodig bij bepaalde materialen
Een boilervat van gewoon staal heeft vaak een magnesiumanode nodig: die anode corrodeert zelf in plaats van het vat, en beschermt zo de tank tegen roest. Bij de Loria Duo (een lucht/water warmtepomp) controleert de fabrikant deze anode aanbevolen jaarlijks en vervangt hem wanneer de diameter kleiner is dan 13 mm; bij het openen van het inspectieluik wordt altijd de pakking mee vervangen. Een boilervat van roestvaststaal, zoals de Remeha Aqua Pro of de ATAG Comfort Boiler, heeft die bescherming niet nodig doordat het materiaal zelf al corrosiebestendig is: het installatievoorschrift van dat toestel noemt dan ook geen anode. Kijk dus eerst naar het materiaal van het vat voordat je aanneemt dat "elke boiler een anode heeft": dat klopt niet.
Werk aan het boilervat altijd spanningsloos en watervrij
Voordat je een inspectieluik van een boiler opent, maak je het toestel spanningsloos (met een korte wachttijd voor de condensatoren zijn ontladen), sluit je de watertoevoer af en tap je af naar een afvoerpunt. Pas daarna open je het luik.
Vervangen en de rest van de installatie
Wat je aan slijtdelen vervangt, staat los van de vraag of het hele toestel nog rendabel te onderhouden is. De BRL 6000-25 noemt als richtlijn vervanging van een gasverbrandingstoestel "na ca. 15 jaar", waarbij ook het rookgasafvoersysteem wordt beoordeeld en meestal vervangen (zie module 8 voor de eisen aan de afvoer zelf). Dat gesprek met de klant, over vervangen van een los onderdeel tegenover vervangen van het hele toestel, werk je uit in les 15.5.
Video's bij deze les
Beeldmateriaal van derden, als aanvulling. Oudere of buitenlandse video's kunnen andere data of regels noemen: de les volgt de actuele Nederlandse bronnen.
Test jezelf
Beantwoord de vragen om te merken of de stof zit. Na elk antwoord zie je de uitleg, ook als je het goed had.
1. Een Nefit ProLine NxT, een ATAG XL en een Remeha Calenta Ace hebben elk hun eigen vervangingsgrens voor een slijtdeel. Wat klopt?
2. Waarom moet je bij onderhoud alleen originele of gelijkwaardige onderdelen gebruiken?
3. Bij het monteren van een nieuwe branderflens van een Vaillant ecoTEC plus VHR draai je de vier moeren aan. Wat is hierbij belangrijk?
4. Je meet bij een Remeha Calenta Ace op vollast 3,4 microampere en op laaglast 2,4 microampere ionisatiestroom, terwijl de grens 3 microampere is (vol- en laaglast). Wat concludeer je?
5. Een boilervat is gemaakt van roestvaststaal (RVS). Wat betekent dat voor de anode?
Voordat je verdergaat
Flashcards uit deze les
Deze les levert 8 kaarten op. Zodra je de les afrondt, komen ze terug in je herhaalschema: kaarten die je goed weet steeds later, kaarten die je mist al de volgende dag.