Tapwater: combi, boiler en CW-klassen

Combi tegenover boiler: twee manieren om tapwater te maken

Een combiketel maakt tapwater op het moment dat je de kraan opendraait: een ingebouwde platenwarmtewisselaar verwarmt het water direct, een tapsensor signaleert het openen van de kraan en de driewegklep schakelt naar de warmwaterstand. Niet elke ketel uit dezelfde serie doet dit: bij de Remeha Calenta maken de 25s en 35s alleen verwarming, tapwater loopt dan via een apart toestel, terwijl de 28c en 40c ook tapwater maken.

Het alternatief is een los voorraadvat of een indirect gestookte boiler: een ketel die alleen cv maakt, stuurt via een driewegklep (intern of extern) en een boilersensor een apart vat aan waarin een voorraad warm water wordt bewaard en op temperatuur gehouden. Zo'n boiler heeft als voordeel dat er een voorraad klaarstaat (handig bij groot, kortdurend verbruik zoals een bad), maar kost meer stilstandsverlies dan een combiketel die alleen verwarmt op het moment van tappen.

Voorrang voor tapwater: de voorrangsschakeling

Zowel bij een combiketel als bij een boiler geldt hetzelfde principe: warm tapwater krijgt voorrang op de verwarming. Bij de Intergas Kombi Kompakt HRE (een combiketel met gescheiden cv- en warmwatercircuits) betekent dit concreet: zodra de stromingssensor een vraag naar warm tapwater van meer dan 1,5 l/min detecteert, wordt een lopende cv-vraag onderbroken. Cv en tapwater kunnen bij dit toestel niet gelijktijdig werken.

Bij een soloketel met een indirect gestookte boiler heet dit een boilervoorkeurschakeling: Remeha noemt dat de boiler voorrang krijgt bij gelijktijdige warmtevraag van boiler en cv, uitgevoerd via de driewegklep.

CW-klassen: wie bepaalt hoeveel warm water er komt

De Gaskeur CW-klasse (Kiwa, vastgelegd in de BRL Gaskeur CW) deelt toestellen in op basis van het tapdebiet bij 60 graden: CW1 is de laagste klasse (minstens 2,5 l/min), CW6 de hoogste (onder meer een bad van 200 liter in 10 minuten zonder gelijktijdig gebruik van een ander tappunt). Een Remeha Calenta 28c heeft bijvoorbeeld CW4, de 40c CW5.

Een hogere CW-klasse betekent niet automatisch "beter": het Waterwerkblad noemt bij de keuze van een warmtapwatertoestel ook de toestelwachttijd (maximaal 15 seconden volgens het werkblad), het drukverlies van het toestel bij de minimaal benodigde gebruiksdruk, en het jaargebruiksrendement op tapwater. Een groot toestel met een hoge CW-klasse dat zelden op vollast wordt gebruikt, is niet per se zuiniger dan een kleiner toestel dat goed bij het werkelijke verbruik past.

Rekenvoorbeeld: gelijktijdig tappen

Volgens het Waterwerkblad reken je bij het ontwerp van een woninginstallatie met deze volumestromen warm tapwater (60 graden): een keuken of douche 5,0 l/min, een bad 6,0 l/min, een ander tappunt (bijvoorbeeld een wastafel) 2,5 l/min. Bij gelijktijdig gebruik van keuken en douche reken je met 7,5 l/min, en bij keuken, douche en bad samen met 12,5 l/min.

Een toestel met CW4 (minstens 7,5 l/min bij 60 graden) is dus voldoende voor keuken plus douche tegelijk (7,5 l/min). Voor keuken, douche en bad samen (12,5 l/min) garandeert de CW-klasse op zich niet genoeg debiet: de Gaskeur CW-klasse en de Waterwerkblad-ontwerptabel gebruiken niet dezelfde debieten. Kijk bij twijfel naar het specifieke debiet warm water uit de fabrikantspecificatie van het toestel, niet alleen naar het CW-nummer.

Praktijkgeval: eco- of comfortstand

Een combiketel kan voor de warmwaterproductie in de ecostand of de comfortstand staan. In de comfortstand houdt de ketel de warmwaterwisselaar continu op temperatuur, zodat er direct warm water komt (bijvoorbeeld handig in een kapperszaak). In de ecostand leert het toestel het gebruikspatroon en houdt de wisselaar 's nachts of bij langere afwezigheid niet warm. Een klacht als "het duurt langer voor het water warm is dan vroeger" kan dus simpelweg een verkeerd ingestelde stand zijn, in plaats van een defect: controleer eerst de instelling voor je onderdelen gaat vervangen.

Video's bij deze les

Beeldmateriaal van derden, als aanvulling. Oudere of buitenlandse video's kunnen andere data of regels noemen: de les volgt de actuele Nederlandse bronnen.