Afvoersystemen en PVC: verlijmen en monteren
Leerdoel van deze les
Je kunt een afvoersysteem van PVC verlijmen en monteren met het juiste afschot en de juiste ondersteuning.
Waarom binnenriolering meer is dan "een buis naar het riool"
Een afvoersysteem moet twee dingen tegelijk goed doen: het afvalwater afvoeren zonder verstopping, en de lucht in het systeem laten stromen zonder dat een waterslot leeggezogen of teruggeslagen wordt. NEN 3215 is de norm die dat voor de binnenriolering van een woning regelt: afschot, aansluitingen en beluchting.
Elk lozingstoestel heeft een sifon met waterslot
Elk lozingstoestel (wastafel, closet, douche, en ook de condensafvoer van een cv-ketel) dat op de binnenriolering is aangesloten, heeft een stankafsluiter (sifon) met een waterslot van minimaal 50 mm. Dat waterslot biedt weerstand tegen drukschommelingen in het rioleringsstelsel en houdt riooldamp en -lucht buiten de ruimte. Sluit een condensafvoer dus nooit rechtstreeks op de riolering aan: zonder sifon ontstaat een open verbinding met het riool.
Afschot en lengte van een toestelleiding
Een toestelleiding (de leiding van één lozingstoestel naar de standleiding of verzamelleiding) heeft een minimaal afschot van 1:200 (5 mm per meter) en een maximale ontwikkelde lengte van 3,5 meter. De overgang van een staand naar een liggend deel gebeurt bij een buisdiameter van 50 mm of kleiner met twee bochten van 45 graden of een vergelijkbare stromingsbocht, niet met een scherpe haakse bocht.
Beugelafstand: hoe groter de diameter, hoe verder uit elkaar
Bij PVC- of PP-afvoerleidingen is de maximale beugelafstand voor een horizontale leiding 10 keer de buisdiameter, met een maximum van 2,5 meter; voor een verticale standleiding is dat 30 keer de buisdiameter, met een maximum van 1,8 meter. Per verdiepingshoogte horen minimaal 2 geleidebeugels en een vast punt aanwezig te zijn.
Rekenvoorbeeld: de beugelafstand van een afvoerleiding
Je legt een horizontale PVC-afvoerleiding van 110 mm diameter.
| Grootheid | Waarde | Berekening |
|---|---|---|
| Diameter | 110 mm | Gegeven |
| 10 x diameter | 1100 mm = 1,1 m | 10 x 110 mm |
| Maximum uit de tabel | 2,5 m | Plafondwaarde, hier niet van toepassing |
| Toe te passen beugelafstand | 1,1 m | Het kleinste van de twee waarden geldt |
Bij een kleinere diameter (bijvoorbeeld 40 mm) zou 10 keer de diameter maar 400 mm zijn: bij grotere diameters loop je sneller tegen de maximumwaarde van 2,5 m aan dan bij kleine.
Het verlijmen van een PVC mof-spieverbinding
Het verlijmen van PVC gaat in vaste stappen: het buiseind haaks afkorten, inwendig en uitwendig afbramen, de insteeklengte op het buiseind aftekenen, de lijmvlakken van mof en buis met PVC-reiniger ontvetten, de buis dun instrijken en de mof dun aan de binnenzijde, de buis snel en zonder te stoppen tot aan de markering in de mof schuiven zodat er een lijmrand rondom zichtbaar is, en die overtollige lijm afvegen.
PVC-lijm is brandbaar en de damp is explosief
Bij het lijmen mag je niet roken of met open vuur werken, moet je goed ventileren en vloeistofdichte handschoenen en een veiligheidsbril gebruiken. Dit is geen overdreven voorzichtigheid: de damp van PVC-lijm is daadwerkelijk explosief in een afgesloten ruimte.
De droogtijd van een PVC-lijmverbinding hangt sterk af van de temperatuur: bij 15 tot 40 °C minimaal 1 uur, bij 5 tot 15 °C minimaal 2 uur, en onder 5 °C mag in de regel niet worden gelijmd. Belast de verbinding niet voor die tijd voorbij is: de uiteindelijke sterkte van de verbinding wordt zelfs pas na enkele weken bereikt. Een te ruime passing tussen buis en mof vraagt een tweede laag lijm; een lichte negatieve passing (net iets te strak) geeft de beste en snelste verlijming, en een rammelende (te losse) passing is niet geschikt voor een lijmverbinding.
Praktijkgeval: verlijmen bij lage temperatuur
Je moet in een onverwarmde nieuwbouwwoning in de winter een PVC-afvoerleiding lijmen; het is 3 °C in de ruimte. Wat doe je?
Bij een temperatuur onder 5 °C mag je in de regel niet lijmen zonder extra maatregelen. Verwarm de ruimte tijdelijk (bijvoorbeeld met een bouwverwarmer) tot boven de 5 °C, of stel het werk uit tot een warmer moment. Ga je toch door zonder de temperatuur te verhogen, dan loop je het risico dat de lijm niet goed uithardt en de verbinding later gaat lekken, zonder dat je dat op het moment van lijmen ziet.
Video's bij deze les
Beeldmateriaal van derden, als aanvulling. Oudere of buitenlandse video's kunnen andere data of regels noemen: de les volgt de actuele Nederlandse bronnen.
Test jezelf
Beantwoord de vragen om te merken of de stof zit. Na elk antwoord zie je de uitleg, ook als je het goed had.
1. Waarom heeft elk lozingstoestel, ook de condensafvoer van een cv-ketel, een sifon met waterslot nodig?
2. Wat is het minimale afschot van een toestelleiding volgens de gangbare praktijk?
3. Je legt een horizontale PVC-afvoerleiding van 63 mm diameter. Wat is de maximale beugelafstand volgens de regel "10 keer de diameter, met een maximum van 2,5 m"?
4. Bij het verlijmen van een PVC mof-spieverbinding schuif je de buis tot aan de eerder aangebrachte markering. Waarom teken je die markering vooraf af?
5. Je moet PVC lijmen in een onverwarmde ruimte van 3 °C. Wat is de juiste aanpak?
6. Waarom mag je niet roken of met open vuur werken tijdens het verlijmen van PVC?
Voordat je verdergaat
Flashcards uit deze les
Deze les levert 7 kaarten op. Zodra je de les afrondt, komen ze terug in je herhaalschema: kaarten die je goed weet steeds later, kaarten die je mist al de volgende dag.