Warmtewisselaar en condensafvoer
Leerdoel van deze les
Je kunt uitleggen hoe de warmtewisselaar warmte overdraagt, waar condensaat ontstaat en hoe de sifon werkt.
Waar de warmte van het rookgas naar het water gaat
Bij de Remeha Calenta zit de brander bovenin de warmtewisselaar. Het rookgas stroomt door de wisselaar en geeft zijn warmte door de wand af aan het cv-water. Komt het rookgas onder het condensatiepunt (volgens Remeha ongeveer 55 °C), dan condenseert de waterdamp in het onderste deel van de warmtewisselaar. De latente warmte gaat naar het cv-water en het condenswater loopt via een sifon af.
Het materiaal en het reinigen verschillen sterk per merk:
| Merk, model en uitgave (voorbeeld) | Materiaal volgens de fabrikant | Reinigen volgens de handleiding |
|---|---|---|
| Remeha Calenta Ace | Aluminium (Ace-Matic: roestvast staal) | Aan de verbrandingszijde niet reinigen: water, chemie, perslucht en gereedschap zijn niet toegestaan |
| Intergas Kombi Kompakt HRE (2018) | Aluminium met twee gescheiden koperen circuits (CV en tapwater) | Lamellen met borstel of stofzuiger, brander en isolatieplaat nooit met borstel of perslucht |
| Vaillant ecoTEC plus VHR | Roestvast staal (typeletter S of F) | Met water of zo nodig azijn (maximaal 5% zuur, 20 minuten), scherpe waterstraal of kunststofborstel |
| Nefit ProLine NxT HRC 24/CW3 en CW4 (uitgave 2014) | Niet in de nagelopen bron | Zachte borstel en stofzuiger, geen staalborstel, geen perslucht |
ATAG noemt op zijn site een volledig roestvast staal warmtewisselaar voor alle cv-ketels.
Reinigen is merk- en modelspecifiek
Vaillant laat de warmtewisselaar van de ecoTEC plus VHR met water of azijn reinigen, Remeha verbiedt het bij de Calenta Ace en Intergas laat de lamellen van de Kombi Kompakt HRE borstelen. Wie 'standaard even doorspoelen' doet, kan een toestel beschadigen. Lees het onderhoudshoofdstuk van dat toestel.
Condensatie en rendement
De bovenwaarde (Hs) veronderstelt dat het gevormde water volledig condenseert, de onderwaarde (Hi) veronderstelt dat het damp blijft. Voor aardgas is Hi/Hs ongeveer 0,902. Daarom kan een ketel op onderwaarde boven 100% komen (theoretisch tot ongeveer 110,9%) en op bovenwaarde niet.
De Remeha Avanta 24c geeft in de handleiding (versie 13, 2020):
| Situatie | Rendement op Hs | Rendement op Hi |
|---|---|---|
| Vollast, 80/60 °C | 89,3% | 99,1% |
| Vollast, 50/30 °C | 94,0% | 104,4% |
| Laaglast, 60 °C retour | 84,9% | 94,3% |
| Deellast, 30 °C retour | 97,9% | 108,7% |
Van 30 naar 60 °C retour daalt het rendement op bovenwaarde met 13 procentpunten. Bij de Remeha Calenta 25s levert de ketel bij 25,0 kW belasting 24,8 kW bij 80/60 en 25,5 kW bij 50/30: ongeveer 99% tegen 102% op onderwaarde. Een lage retourtemperatuur is geen detail maar een groot deel van het rendement.
Hoeveel condensaat?
Bij volledige condensatie ontstaat maximaal 1,61 kg water per m3(n) methaan en 1,38 kg per m3(n) G-gas. In de praktijk is het minder. Volgens het rekenmodel (G-gas, lambda 1,25, verzadigd rookgas) condenseert bij 30 °C rookgas ongeveer 1,05 liter per m3(n) gas, bij 40 °C 0,78 liter, bij 50 °C 0,31 liter en vanaf ongeveer 55 °C niets. Bij 2 m3(n) gas per uur en 40 °C rookgas is dat ongeveer 2 x 0,78 = 1,6 liter per uur: een berekening, geen meting.
Het condensaat is zuur. Buildwise noemt een pH onder 5 en Remeha noemt voor een grote gasboiler (90 tot 120 kW) pH 3,5 tot 4,5 en eist daarom een kunststof afvoer. Voor de Avanta (versie 13, 2020) eist Remeha een kunststof pijp van minimaal 32 mm naar het riool met stankafsluiter of sifon, afschot van minimaal 30 mm per meter, maximaal 5 m horizontaal, nooit afdichten en niet lozen op een dakgoot. Dat zijn eisen van dit toestel.
De sifon
Remeha vult de sifon van de Calenta Ace met water tot de markeringsstreep, Vaillant die van de ecoTEC plus VHR tot 10 mm onder de condensafvoerleiding met de vlotter teruggeplaatst. De handleiding van het toestel bepaalt hoe.
Geen ketel aan met een lege sifon
Remeha vraagt de sifon vóór de inbedrijfstelling te vullen om te voorkomen dat rookgassen in het vertrek komen. Na onderhoud stel je een ketel dus niet in bedrijf zolang de sifon leeg is.
Praktijkgeval: F.028 en de sifon
Een Vaillant ecoTEC plus VHR meldt F.028: vlamsignaal in de ontstekingsfase niet herkend. In de oorzakenlijst staat naast gas, elektrode en aarding ook 'condenswater in de verbrandingskamer door een verstopte condensafvoer'. Het probleem kan dus onder de ketel liggen. Na de laatste ontstekingspoging voert Vaillant zelf een condenswater-blokkadetest uit, waardoor codes als F.028, F.029 en F.347 later verschijnen: wacht op de foutmelding voordat je conclusies trekt. Bij de Remeha Avanta en de Intergas Kombi Kompakt HRE staat een verstopte sifon of condensafvoer ook in de oorzakenlijst bij geen vlam.
Video's bij deze les
Beeldmateriaal van derden, als aanvulling. Oudere of buitenlandse video's kunnen andere data of regels noemen: de les volgt de actuele Nederlandse bronnen.
Test jezelf
Beantwoord de vragen om te merken of de stof zit. Na elk antwoord zie je de uitleg, ook als je het goed had.
1. Volgens de Remeha Avanta 24c is het rendement bij vollast 89,3% (Hs) bij 80/60 °C en 94,0% bij 50/30 °C. Wat is de beste verklaring voor het verschil?
2. Dezelfde Avanta 24c haalt bij 50/30 °C 104,4% op onderwaarde. Kan dat?
3. Bij de jaarlijkse beurt van een Remeha Calenta Ace wil je de warmtewisselaar aan de verbrandingszijde met een waterstraal reinigen, zoals je dat bij een Vaillant ecoTEC plus VHR doet. Wat klopt?
4. Een Vaillant ecoTEC plus VHR meldt F.028. Welke oorzaak uit de oorzakenlijst van de handleiding zit niet in de elektra of het gas maar onder de ketel?
5. Een ketel verbruikt ongeveer 2 m3(n) gas per uur en het rookgas verlaat de ketel met 40 °C. Volgens het rekenmodel (0,78 liter condensaat per m3(n) bij 40 °C) is de condensaatstroom ongeveer:
Voordat je verdergaat
Flashcards uit deze les
Deze les levert 8 kaarten op. Zodra je de les afrondt, komen ze terug in je herhaalschema: kaarten die je goed weet steeds later, kaarten die je mist al de volgende dag.