Monteren: afschot, beugelen en dilatatie
Leerdoel van deze les
Je kunt een afvoer volgens de fabrikantinstructies monteren met correct afschot, beugels en ruimte voor uitzetting.
Wat staat waar?
Het Bbl stelt prestatie-eisen aan de rookgasafvoer en schrijft geen afschot, beugelafstand, insteekdiepte of dilatatie voor. Die staan in de voorschriften van de fabrikant en in NPR 3378. BRL 6000-25 eist dat je het afvoersysteem plaatst volgens de voorschriften van de fabrikant van het afvoersysteem én van het toestel (zie les 1.5). De waarden hieronder (Rogafa, Ubbink) verschillen per fabrikant en per systeem: lees altijd het voorschrift van het systeem dat je monteert.
Afschot: naar het toestel
Horizontale rookgasleidingen liggen met een afschot van 3 graden, dus 50 mm per meter, naar het toestel toe. Dan kan condens terugstromen naar het toestel in plaats van in de leiding te blijven staan. Rekenvoorbeeld: een horizontaal deel van 1,8 m geeft 1,8 x 50 = 90 mm hoogteverschil, met het laagste punt bij het toestel. Rekenkundig is 3 graden circa 52 mm per meter (één Ubbink-document noemt 5,6 cm, wat niet klopt): houd 50 mm per meter als minimum aan.
Beugelen
| Wat | Regel (Rogafa, Ubbink) |
|---|---|
| Horizontale en niet-verticale leidingen | Maximaal 1 m tussen beugels |
| Verticale leidingen | Maximaal 2 m, gelijkmatig verdeeld |
| Eerste beugel | Maximaal 0,5 m van het toestel. Elk systeem heeft minstens een beugel |
| Elke bocht en verlengbuis | Fixerend beugelen op of nabij de mof. Uitzondering: een kort toestelaansluitstuk waarbij beide verlengbuizen rond de eerste bocht korter zijn dan 0,25 m |
| Laatste element voor de doorvoer of schacht | Altijd beugelen |
| Element langer dan 1 m (horizontaal) of 2 m (verticaal) | Schuivende beugel(s) tussen twee moffen (Ubbink) |
| Vrijstaand deel langer dan 1,5 m, zoals een dakdoorvoer | Zekeren tegen wind en sneeuw (Ubbink) |
| Kunststof luchttoevoer naast een metalen rookgasleiding | Minimaal 35 mm afstand (Rogafa) |
Oudere documentatie noemt nog 2 m horizontaal: achterhaald. Bij trekvaste verbindingen volg je het productvoorschrift.
Verbinden en insteken
Kunststof rookgasafvoer wordt gemaakt met steekverbindingen met afdichtringen. Verbindingen kitten, schuimen of plakken (bijvoorbeeld met PUR of siliconen) is verboden, en ze worden niet geschroefd of geparkerd. De metalen buitenpijp van een concentrisch systeem mag wel geschroefd of geparkerd worden. Verder:
- De minimale insteeklengte van moffen en spie-einden is 40 mm na montage. Bij aansluiting op een schacht steken de stompen na het plaatsen van brandmanchetten minimaal 50 mm vrij in. De aansluiting op het toestel zelf kan een andere insteekdiepte hebben: bij een Remeha Calenta is dat 30 mm.
- Smeer afdichtringen alleen in met het door de fabrikant voorgeschreven middel of met water of maximaal 1 procent zeepoplossing, nooit met vet, vaseline of olie.
- Zaag haaks, schuin de rand af (afschuinen) en ontbraam, zodat je de afdichtring niet beschadigt.
Dilatatie: uitzetting
Een warme afvoer zet uit. Zit een leiding klem, dan bouwt zich spanning op in de verbindingen. Ubbink schrijft voor de pijpen maximaal in elkaar te schuiven en voor het beugelen 10 mm terug te trekken (10 mm is voldoende voor buizen tot 2 m, en de insteekdiepte blijft minimaal 40 mm). In de herziene Rogafa-checklists (november 2024) staat die regel niet meer, maar wel een maximale beugelafstand, minimaal 40 mm insteeklengte en de eis monteer spanningsvrij. Of de 10 mm-regel is vervallen, is niet vastgesteld. Volg daarom het voorschrift van de fabrikant van het systeem dat je monteert, en monteer altijd spanningsvrij.
Condens onder overdruk
Werkt de afvoer op overdruk, dan is een sifon nodig met een waterslot dat groter is dan de maximaal optredende druk. Condensleidingen hebben een doorsnede van minimaal 13 mm en zijn tegen vorst beschermd. De sifon moet bereikbaar zijn voor reiniging en inspectie (Ubbink PP T120).
Controleer na de montage, en leg het vast
Loop na de montage elke verbinding na: zit de afdichtring erin en op de juiste plek, is er geen kit of lijm gebruikt, liggen afschot en beugels goed en zit de leiding spanningsvrij? Ontbreekt een afdichtring, dan breng je alsnog een originele ring van de juiste maat aan. Typische fouten: mengen van fabricaten, ontbrekende of beschadigde ringen, te weinig of verkeerd geplaatste beugels, ontbrekend of omgekeerd afschot, kitten of plakken. Het opleveringsrapport van BRL 6000-25 vraagt naar plakken, kitten, lijmen, schroeven, beugeling en lekkage.
Video's bij deze les
Beeldmateriaal van derden, als aanvulling. Oudere of buitenlandse video's kunnen andere data of regels noemen: de les volgt de actuele Nederlandse bronnen.
Test jezelf
Beantwoord de vragen om te merken of de stof zit. Na elk antwoord zie je de uitleg, ook als je het goed had.
1. Waarom moet een horizontale rookgasleiding afschot naar het toestel hebben?
2. Wat is de maximale beugelafstand voor een horizontale rookgasleiding volgens Rogafa en Ubbink?
3. Een kunststof verbinding lijkt licht te lekken. Een collega wil hem met siliconenkit dichtzetten. Wat doe je?
4. Waarmee mag je een afdichtring van een kunststof afvoer insmeren?
5. Wat is de minimale insteeklengte van een mof na montage volgens Rogafa en Ubbink, en wat geldt op het toestel zelf?
6. Een Ubbink-voorschrift zegt dat je kunststof pijpen 10 mm terugtrekt voor het beugelen, de herziene Rogafa-checklist van 2024 noemt dat niet. Wat doe je?
Voordat je verdergaat
Flashcards uit deze les
Deze les levert 7 kaarten op. Zodra je de les afrondt, komen ze terug in je herhaalschema: kaarten die je goed weet steeds later, kaarten die je mist al de volgende dag.