Wanneer een onderzoeksstap voldoende is uitgewerkt
Ik wil vooraf kunnen beschrijven wat een bruikbare uitkomst is. Dat voorkomt dat mijn onderzoek alleen eindigt omdat ik moe ben. Voldoende uitgewerkt betekent niet dat alle onzekerheid weg is.
Screening
Ik heb doorgaans vijf tot tien kandidaten met ticker, DeGiro-code, land, de screener waar de naam uit komt, sector, industrie, het businessmodel in een paar woorden, de reden om verder te kijken, wat er mis kan gaan en het omzetmodel. De ruwe lijst mag ongeveer honderd namen bevatten. Het tabblad Ronde van het screeningwerkboek toont geen kandidaten zonder reden, risico, omzetmodel of DeGiro-code. De filters staan in de opgeslagen screeners; wijk ik ervan af, dan pas ik de screenerpagina aan met de reden.
Een ronde zonder geschikte kandidaten kan ook een goede uitkomst zijn. Ik pas filters niet alleen aan om de lijst alsnog te vullen. Mijn doelritme is per kwartaal, met jaarlijks als minimum en ruimte om bestaande kansen eerst af te werken.
Snelle analyse
Ik begrijp de eerste kans en de belangrijkste belemmeringen voldoende om te kiezen of ik hier mijn volgende ongeveer twintig onderzoeksuren aan wil besteden. Ik vergelijk de kandidaat met de andere mogelijkheden.
De zes gebruikelijke onderdelen zijn gegevensoverzicht, bedrijfsmodel, markt en groeiruimte, eerste waardering, prijs-kwaliteitafweging en bestuur. Een belangrijke vroege bevinding kan verdere uitwerking overbodig maken.
Ik sluit af met mijn afweging, belangrijkste onzekerheid, voorkeursvolgorde en volgende stap. Voor dieper onderzoek werk ik doorgaans een pre-mortem uit: een geloofwaardig bedacht verhaal waarin het tegenvalt, met gebeurtenis, periode, meetbaar gevolg en vroeg signaal.
Uitgebreide analyse
Ik kan mijn redenering navolgbaar uitleggen:
| Onderdeel | Bruikbare uitkomst |
|---|---|
| Bronnen | De belangrijke documenten en hun verslagperioden zijn bekend |
| Bedrijfsmodel | De omzet- en kostenparameters en hun samenhang zijn beschreven |
| Markt en concurrentie | Kansen, beperkingen en relevante tegengeluiden zijn onderzocht |
| Model | Formules zijn controleerbaar en gerapporteerde invoer staat apart van aannames |
| Waardering | Scenario's, disconteringsvoet, eindwaarde en gevoeligheden zijn uitgelegd |
| Risico | Belangrijkste tegenvallers, financiering en vroege signalen zijn beschreven |
| Bestuur | Beloftes, resultaten, belangen en taalobservaties zijn in context bekeken |
| Afweging | Koopzone, verwacht rendement, risico en alternatieven zijn vergeleken |
| Uitleg | Ik kan aangeven waarom ik tot deze afweging kom en wat haar kan veranderen |
De rekenmethoden hoeven niet geforceerd op dezelfde waarde uit te komen. Een verschil vraagt uitleg. Ook hoef ik niet na elke paragraaf een formeel besluit te nemen.
Een dossier kan klaar zijn voor mijn huidige afweging en later weer onderzoek nodig hebben. Als de prijs niet past, kan het afgeronde dossier op de watchlist.
Publicatie
Een intern bruikbaar dossier is nog niet automatisch publicatieklaar. Voor een openbare versie gelden ook de controles op bronnen, belangen, rechten, privacy, status en begrijpelijkheid uit de redactionele werkwijze.
Tijd en uitzonderingen
Een screening kost doorgaans een middag en een snelle analyse enkele uren. Dieper onderzoek kan ongeveer twintig uur vragen en soms aanzienlijk meer. Tijdsindicaties helpen mij kiezen; zij zijn geen verplichte tijdslimieten.
Als een andere uitkomst of volgorde beter past, leg ik uit waarom. Dan blijft de methode een bruikbaar hulpmiddel.
Verder lezen
Analyseproces · De Belegger Kees Methode · Manifesto
Bijgewerkt: 21 september 2026. Auteur: Kees van Wanrooij, Belegger Kees. Status: Openbare werkversie; ik verbeter deze methode door haar te gebruiken en helder uit te leggen.